اسد الله معطوفى
509
سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )
ديدن كرده است ، استناد مىكنيم . وى پس از شرح بسيارى از خصوصيات زندگى ، آداب ، آيين و مراسم آنان چنين ادامه مىدهد : « . . . چون كسى از آنها ( اوغوزها ) بميرد هرچه دارد در آن اطاق ( قبر ) نزد او مىگذارند . آنگاه او را در آنجا مىنشانند و سقف اطاق را به رويش مىپوشانند و بالاى سقف را به شكل گنبد مىسازند . سپس به دامهاى او روى مىآورند و به نسبت تعداد آنها از يك تا يكصد و تا دويست راس مىكشند و گوشت آنها را به جز كله و پاچه و پوست و دم مىخورند و آنچه را كه نخوردند بر چوبهاى مىآويزند و مىگويند اينها دامهاى او هستند كه سوار بر آنها به بهشت مىرود . هرگاه در زمان حياتش كسى را كشته و شخص شجاعى بوده ، به تعداد كسانى كه به دست او كشته شدهاند شكلهايى از چوب تراشيده در قبرش ميگذارند و ميگويند اينها غلامان او هستند و در بهشت به او خدمت ميكنند . شايد هم يكى دو روز در كشتن دامها كوتاهى كنند » . تاكيد مىگردد كه اين نمادهاى چوبين بطور عمده سه كاربرد ميتوانستند داشته باشند : 1 - علامتى براى پيدا كردن قبر متوفى توسط بازماندگان 2 - نشان از محل دفن دلاوران ، جنگاوران شهيد ، ايشانها ( عرفا ) و زهاد ، بيگها ( خانهاى بزرگ ) و افراد متنفذ قبيله يا طايفه كه از نظر ثروت و قدرت مورد احترام و توجه اهالى بودند . 3 - با توجه به شكل و هيبتهاى مختلف ، نمادهائى از نشانههاى ( تمغاهاى ) طوايف و تيرههاى مختلف اوغوز تركمان مىتوانستند باشند .